Η νήσος Κύπρος είναι η εδαφική διάσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία είναι πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Το 1/3 περίπου της νήσου Κύπρου ευρίσκεται υπό Τουρκική κατοχή από το 1974. Μεγάλος αριθμός ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει διακηρύξει ότι η Τουρκική κατοχή και ο εποικισμός της νήσου αντιβαίνουν στο Διεθνές Δίκαιο, και πρέπει να τερματισθούν. Οι Ευρωπαίοι Εταίροι της Κύπρου μεμονωμένα, και η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά περιορίζονται σε γενικόλογες και ουδέτερες τοποθετήσεις στο θέμα της κατοχής και εποικισμού, ενώ στην πράξη προβαίνουν σε τελωνιακές και άλλες συμφωνίες συμφωνίες με την Τουρκία, και κατά διαστήματα την εφοδιάζουν με προηγμένα οπλικά συστήματα, με τα οποία η Τουρκία απειλεί την Κύπρο με επέκταση της κατοχής και την Ελλάδα με πόλεμο. Η θέση του ΝΑΤΟ επί της απειλής πολέμου είναι ότι το άρθρο 5 του συμμαχικού συμφώνου δεν ισχύει σε περιπτώσεις απειλής από χώρα του ΝΑΤΟ σε χώρα του ΝΑΤΟ.
Η νήσος Γροιλανδία είναι αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας· Η Δανία είναι πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, επομένως η Γροιλανδία αποτελεί προσάρτημα, όχι μέλος, της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Από το 2025, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής αμφισβητεί την κυριαρχία της Δανίας και την αυτονομία της Γροιλανδίας, και ζητεί να την προσαρτήσει στις ΗΠΑ, είτε με αγορά, είτε με μονομερή ενέργεια, ακόμη και πολεμική. Οι πλεόν ισχυροί Ευρωπαίοι Εταίροι της Δανίας υποστηρίζουν με μεγάλη ορμή την κυριαρχία και τα κυριαρχικα δικαιώματα της Δανίας, αποστέλλουν για πρώτη φορά μεικτή στρατιωτική δύναμη και ναυτική περιπολία στη Γροιλανδία, και απειλούν τις ΗΠΑ με εμπορικό πόλεμο. Η θέση του ΝΑΤΟ επί του θέματος της προσαρτήσεως της Γροιλανδίας είναι ότι η Δανία καλύπτεται από το άρθρο 5 της συμμαχικής συμφωνίας, παρά το γεγονός ότι η χώρα που απειλεί (οι ΗΠΑ) είναι μέλος της συμμαχίας.
Στον παρακάτω συγκριτικό πίνακα φαίνεται η ασυνέπεια της Ευρωπαϊκής Ενώσεως στα δύο παρεμφερή ζητήματα της Γροιλανδίας και της Κύπρου, ως προς την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου.
| Στοιχίο σύγκρισης | Γροιλανδία | Κύπρος |
|---|---|---|
| Πολιτικό καθεστώς | Αυτόνομη περιοχή εντός του Βασιλείου της Δανίας | Πλήρως κυρίαρχο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Σχέση με την Ευρώπη | Έμμεση (μέσω Δανίας) | Άμεση (πλήρης συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση) |
| Φύση της πρόκλησης | Πιέσεις συναλλακτικού χαρακτήρα και εξαναγκαστική διπλωματία από σύμμαχο (Ηνωμένες Πολιτείες) | Μακροχρόνια στρατιωτική κατοχή από κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ (Τουρκία) |
| Τύπος αμφισβήτησης της κυριαρχίας | Απόπειρα οικειοποίησης ξένου εδάφους και στρατηγικών πόρων | De facto διχοτόμηση, διατηρούμενη μέσω στρατιωτικής ισχύος και θεσμικού ελέγχου |
| Σαφήνεια του νομικού πλαισίου | Υψηλή σαφήνεια (εδαφική ακεραιότητα, απαγόρευση κτήσης εδάφους μέσω εξαναγκασμού) | Μέγιστη σαφήνεια (αναγνωρισμένα σύνορα, κατοχή, επανειλημμένα ψηφίσματα του ΟΗΕ) |
| Χρήση στρατιωτικής βίας | Όχι ακόμη· η πίεση είναι πολιτική και οικονομική | Συνεχής παρουσία ξένων στρατευμάτων από το 1974 |
| Τυπική ευρωπαϊκή αντιμετώπιση | Άμεση, ρητή και υψηλού επιπέδου επίκληση του διεθνούς δικαίου, στρατιωτική άσκηση | Μακροχρόνια κανονικοποίηση, διαδικαστική γλώσσα, στρατηγική ασάφεια |
| Κόστος επιβολής του δικαίου | Χαμηλό έως μέτριο, ίσως και μεγάλο (διπλωματική τριβή, αφηγηματικό κόστος, κλονισμός συνοχής ΝΑΤΟ) | Υψηλό (αντιπαράθεση με την Τουρκία, κλονισμός συνοχής ΝΑΤΟ, πολιτικό και οικονομικό κόστος) |
| Επιπτώσεις στις συμμαχίες | Διατλαντική ενόχληση, πιθανώς διαχειρίσιμη | Άμεση δοκιμασία της συνοχής του ΝΑΤΟ και των ευρωπαϊκών ισορροπιών |
| Ρόλος του υλικού Συμφέροντος | Πρόσβαση στην Αρκτική, σε στρατηγικούς πόρους και θέση | Εξαγωγές οπλικών συστημάτων στην Τουρκία, διαχείριση μεταναστευτικών ροών, περιφερειακό εμπόριο και σταθερότητα συμμαχιών |
| Λειτουργία της νομικής γλώσσας | Κατηγορηματική, δημόσια και αποφασιστική | Συγκρατημένη, αφαιρετική και συχνά έμμεση |
| Μήνυμα προς τρίτους δρώντες | Η κυριαρχία προστατεύεται όταν η Ευρώπη εμπλέκεται άμεσα και συντονισμένα | Η κυριαρχία καθίσταται διαπραγματεύσιμη όταν η επιβολή της δεν συμβαδίζει με το υλικό Συμφέρον |
| Δομική σημασία | Αναδυόμενη δοκιμασία | Μακροχρόνιο προηγούμενο επιλεκτικής εφαρμογής του διεθνούς δικαίου |
Περισσότερα εδώ: Γροιλανδία και Κύπρος: Υπεράσπιση της Κυριαρχίας και Σιωπή